www.scheveningenradio.nl

30 oktober 1959

t.s. BENNEKOM (KNSM)
(Victory turbineschip) 
REG.: PDAJ 
7666 BRT.
USA, 1945.
Snelheid: 15 tot17 knopen.

Radiostation: RCA 4U (alle Victory-schepen)

Kustreis: Amsterdam - Antwerpen - Bremen - Hamburg – Amsterdam. aankomst 14/11.

De Victory, opvolger van de langzame Liberty (11 mijl) is van Amerikaanse makelij. Van dit type gingen er in 1944 en 1945 543 te water, om de geallieerden te kunnen voorzien van transport. De bouw kostte slechts 1 week per schip, terwijl 1 jaar normaal is. Deze stoomturbineschepen waren goed voor ruim 10.000 ton lading. Afhankelijk van het type bedroeg de snelheid 15 tot 17 knopen, wat wel nodig was om aan de Duitse onderzeeboten te ontkomen.

In Engeland werd het type Empire (zie Stad Rotterdam) gebouwd. Na de oorlog werden ze uitgedeeld aan diverse landen om de koopvaardijvloot weer op te bouwen (Marshall hulp). Nederland nam 39 Victory’s over; zie ook de Molenkerk. Bij de Victory en de Empire was de romp geklonken, maar bij de 2.710 Libertyschepen (1941-1943), die in 30 dagen gebouwd werden, gelast. Daardoor zijn vroeg of laat veel Liberty's in stormen gebroken en vergaan. De Victory's hebben dan ook een veel langer leven gehad en werden pas in de de zestiger jaren vervangen en verkocht en in de zeventiger jaren gesloopt.

De Bennekom werd in 1966 verkocht naar Panama en omgedoopt in Ithaka Victory. In 1968 naar Liberia als Venus Victory. 1970 te Taiwan gesloopt.

De radiostations aan boord van de Victoryschepen waren alle gelijk. De installatie werd tijdens de supersnelle bouw van het schip in z’n geheel op z’n plek neergelaten als het dek erboven nog niet aanwezig was. Het radiostation kwam van de Radio Corporation of America (RCA) en werd 4U genoemd, omdat het uit 4 units bestond. Links het automatisch alarmtoestel (AAT) voor het ontvangen van alarmseinen - 12 strepen van 4 seconden met een tussenruimte van 1 seconde - met de seinsleutel door de marconist geseind als daar nog de gelegenheid voor was, waarna gevolgd door het SOS-bericht. Dit AAT werd aangezet als de marconist van wacht ging. Wanneer een alarmsein werd ontvangen, activeerde een relais na de eerste uitgezonden streep van vier seconden. De tweede streep activeerde een volgend relais enz. t/m de vierde streep. In geval van (lucht)storing werden voor de zekerheid 12 strepen geseind om de relais in het AAT ervan te overtuigen dat het echt om een alarmsein ging. Dat betekende dus dat er echt een noodgeval in de omgeving plaatsvond. Dit had weer tot gevolg dat het laatste geactiveerde relais drie alarmbellen liet afgaan: in het radiostation, boven de kooi van de marconist en voor het geval hij zich elders op het schip zou bevinden eveneens in het stuurhuis, waardoor de stuurman van de wacht de marconist kon laten waarschuwen. De bellen konden alleen worden afgezet in het radiostation, waarna de marconist direct op de telegrafie noodfrequentie 500 kHz (600 meter) afstemde om het SOS-bericht dat na twee minuten zou volgen, kon opnemen.

Ook op de telefonie noodfrequentie 2182 kHz (137,5 meter) in de 'visserijband', ofwel kleine vaart kende men een alarmsein. Het was tweetonig en het klonk als: ia-ia-ia gedurende 1 minuut, waarna het MAYDAY-bericht volgde.

Omdat een kuststation veel sterkere zenders had, werd het gehele ritueel door dit station herhaald, de leiding van het noodgeval overgenomen en op beide noodfrequenties uitgezonden, zodat kleine schepen de groten konden helpen en de grote de kleintjes.

Terug naar de foto: De unit naast het AAT is de middengolfzender met eronder de middengolfontvanger. Daarnaast bevindt zich de kortegolfzender met de klok en eronder de kortegolfontvanger. Geheel rechts de kast waarmee je o.a. de accu’s kon schakelen en opladen. Het blad van de werktafel was omklapbaar, zodat je kon kiezen tussen een vrije tafel met de schrijfmachine aan de onderzijde, danwel gereed en verzonken mét schrijfmachine. Aan de bovenzijde twee verlichtingsamaturen.

Niet alleen Victory-schepen voeren met de 4U. Ook moderne schepen werden ermee uitgerust, zowel nieuw als hergebruikt. Mijn schepen met een 4U: Helena, Bennekom (Victory-schip), Heemskerk, Molenkerk (Victory-schip) en Alcor.